Birinci adım Tahran’da atıldı: Ulusal paralarla daha süratli ticaret

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in Soçi’deki zirvensinin kıymetli bahis başlıklarından biri de ulusal paralarla ticaret oldu. Türkiye’nin, batının yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya ile ticarette sorun yaşamaması için değerli kararlar alındı. Türkiye’nin Rusya’dan aldığı doğal gaz bedelinin bir kısmını Ruble ile ödenmesi konusunda mutabakata varıldı.

TL VE RUBLE’NİN TİCARETTEKİ HİSSESİ ARTAR

Türkiye ile Rusya’nın ulusal paralarla ticaret yapması yıllar evvel başladı. Kayda kıymet bir büyüklüğe sahip olmasa da iki ülke ticaretinde hem TL hem Ruble karşılıklı kullanılıyor. Türkiye ile Rusya son 1,5 yılda ikili ticarette 6,6 milyar TL ve 21 milyar ruble kullandı. Bu sayılar, ikili ticaret hacminde ulusal paraların kullanım hissesinin yüzde 1’in altında olduğunu gösteriyor. Lakin; Rusya’nın yaptırımlardan sıyrılmak için yaptığı “ruble ile doğal gaz ödemesi” önerisi, ulusal paraların ticaretteki hissesini artırması bekleniyor. Ukrayna’daki savaş nedeniyle milletlerarası para transfer sistemi SWIFT’ten çıkarılan birtakım Rus bankaları üzerinden rastgele bir para transferi yapılamıyor.

ZORLUKLARI AŞMANIN YOLU ULUSAL PARALARLA TİCARETTEN GEÇİYOR

Sistemden çıkarılmayan az sayıdaki Rus bankası üzerinden yapılan dolar ve avro cinsi para transferinde ise hem yaptırım kuralları hem Rusya’daki kambiyo rejimine ait yeni düzenlemeler nedeniyle zorluklar ve gecikmelerle karşılaşılıyor. Türkiye-Rusya ikili ticaretinde firmalar; Ruble ve TL olarak yaptıkları para transferlerinde rastgele bir sorun yaşamıyor. Ulusal paralarla yapılan ödeme süreçlerin daha kolay ve süratli yapılıyor olması, şirketleri iki ülkenin paralarıyla ticaret yapmaya yöneltiyor.

İKİ MERKEZ BANKASI ÇALIŞTI

Milli paralarla daha fazla ticaret konusu geçen ay Tahran’daki Türkiye-Rusya-İran üçlü tepesinde gündeme geldi. Tahran’daki görüşmelerin akabinde Rusya ve Türkiye merkez bankaları hususla ilgili çalışmaları hızlandırdı. Soçi’ye giden Türk heyetinde Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu da vardı. Türk ve Rus firmalarının karşılıklı ticaret yaparken ödeme süreçlerini daha kolay ve süratli bir halde yapması için iki ülke merkez bankasının yaptığı alternatif ödeme sistemi çalışması değerlendirildi.

Alternatif ödemede yaptırım titizliği

Konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgiye nazaran; batılı ülkelerin Rusya’ya uyguladığı yaptırımlar nedeniyle Türk firmaları ve Türk bankalarının Rusya ile para transferler süreçlerinde sorun yaşamaması için çalışmalar titizlikle yürütüldü. Merkez bankaları ikili ticarette ödemelerin daha aktif, verimli, süratli ve uygun bir sistemle yapılabilmesi için alternatif usuller üzerinde çalışılırken, Türkiye’nin finans sisteminin Rusya’ya yaptırım uygulayan batılı ülkelerle yüksek seviyede entegre çalışıyor olması hassasiyetini de göz önündü bulundurdu.